image
مقاله جامع درباره گردو 1399/09/16

مقاله جامع درباره گردو

طبق بررسی‌های دیرین‌شناسی گیاهی و گرده‌شناسی در روی کره زمین، گونه‌های مختلف گردو از زمان‌های بسیار قدیم به ویژه از دوران سوم زمین‌شناسی وجود داشته ‌است. از دوران چهارم زمین‌شناسی به بعد آثار درخت گردو از جمله گرده آن در کشورهای اروپای شرقی به دست آمده ‌است.

مقاله جامع درباره گردو

مقدمه

طبق بررسی‌های دیرین‌شناسی گیاهی و گرده‌شناسی در روی کره زمین، گونه‌های مختلف گردو از زمان‌های بسیار قدیم به ویژه از دوران سوم زمین‌شناسی وجود داشته ‌است. از دوران چهارم زمین‌شناسی به بعد آثار درخت گردو از جمله گرده آن در کشورهای اروپای شرقی به دست آمده ‌است.

اگر دقت کرده باشید متوجه می¬شوید که مغز گردو چقدر شبیه مغز انسان می‌باشد؟ اگر چه در آموزه‌های باستانی نیز به این مورد اشاره شده است که گردو یکی از بهترین خوراکی‌ها برای تقویت مغز می‌باشد، امروزه نیز علم ثابت کرده است که گردو غذای مغز است و نباید از خوردن آن غافل شد!

گردو یکی از مقوی‌ترین انواع مغزها می‌باشد که در طب سنتی و اسلامی نیز بسیار توصیه شده است.

 

گردو چیست ؟

گردو، دانه بزرگ خوراکی چروکیده از یک درخت برگریز از خانواده گردوییان، متشکل از دو نیمه، موجود در یک پوسته سخت محصور در یک میوه سبز می‌باشد. گردو میوه‌های سنگی تک دانه‌ای است که از درخت گردو رشد می‌کند. آنها سلامت قلب و استخوان‌ها را تقویت کرده و از جمله مزایای دیگر در مدیریت وزن کمک می¬کنند.

منشا

درخت گردو از درختان بسیار با ارزش و از پهن برگان است که در بسیاری از نقاط جهان در نیمکره شمالی از مرکز تا شرق اروپا و قفقاز و شمال و مرکز ایران تا دامنه‌های هیمالیا و کشور چین و ژاپن و همچنین گونه‌هایی از آن در آمریکای شمالی و جنوبی به طور طبیعی می‌رویند و کاشته می‌شوند.

درختان گردو بومی شرق آمریکای شمالی هستند اما امروزه به طور معمول در چین، ایران و در ایالات متحده در کالیفرنیا و آریزونا پرورش می‌یابند. منشأ درخت گردو ایران بوده و به همین دلیل در غرب با نام "Persian Walnut" شناخته می‌شود.

شهرستان تویسرکان در همدان با داشتن بیش از ۵۵۰۰ هکتار باغ گردو و تولید این محصول با مرغوبیتی در مقیاس جهانی، «پایتخت گردوی ایران» نام گرفته ‌است. شهمیرزاد در استان سمنان صاحب بزرگترین باغ گردوی جهان و مرغوب‌ترین گردوی ایران را داراست. شهرستان بافت در کرمان دومین قطب تولید این محصول در ایران محسوب می‌شود.

موارد مصرف

مغز گردو نوعی مغز دانه است که به صورت خام (طبخ نشده) مصرف می‌گردد. این مغز می‌تواند به تنهایی یا آجیل با ترکیب سایر مغزها نظیر بادام، پسته، فندق و… مصرف شود. مغز گردو از خشکبار است.

مغز گردو را همچنین برای مصرف طبخ می‌کنند.

در مناطق مختف کشور انواع غذاها با طبخ گردو حاصل می‌شود. در برخی از غذاها این ماده به صورت تزئین یا مواد افزودنی است و در برخی از غذاها به عنوان ماده اصلی آن غذا یا خورشت بکار می‌رود. یکی از غذاهایی که مغز گردو به عنوان ماده لازمه و اصلی آن است، خورشت فسنجان می‌باشد. به دلیل سردی بودن آن است که موارد زیادی برای مصرف دارد.

شکل1. خورشت گردو (فسنجان)

ارزش غذایی

مغزگردو حاوی 4% آب، 15% پروتئین، 65% چربی، 14% کربوهیدرات، و 4% فیبر غذایی است. 100 گرم گردو میزان ۲٬۷۴۰ کیلوژول (۶۵۴ کیلوکالری) انرژی تأمین کرده و منبع غنی چندین ماده معدنی غذایی، به ویژه منگنز و ویتامین‌های B است.

برخلاف اکثر فندقی‌ها که سرشار از چربی‌های تک‌سیرنشده هستند، روغن گردو عمدتاً از اسیدهای چرب غیراشباع چندگانه تشکیل شده‌است (۷۲٪ از کل چربی‌ها)، به ویژه آلفا لینولنیک اسید۱۴٪، اسید لینولئیک ۵۸٪. با این حال ۱۳٪ از روغن گردو را اسید اولئیک تشکیل می‌دهد. گردو منبع عالی پروتئین، فیبر، ویتامین‌ها، آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد معدنی است. مغز گردو و بذر کتان دارای بیشترین اندازه اسید چرب امگا ۳ در میان مواد غذایی گیاهی هستند.

جدول 1. مواد موجود در 100 گرم مغز گردو خشک و خام

گردو یکی از پر خاصیت ترین مغزها

خوردن گردو فواید بسیاری برای سلامتی انسان دارد، کاهش بیماری‌های قلبی، پیشگیری از سرطان و بهبود عملکرد مغز از فواید گردو است.گردوها برای پوست و بدن واقعاً عالی هستند و برای همین بسیاری از برند‌های مراقبت از پوست و زیبایی محصولاتی شامل گردو دارند، چون غنی از مواد مغذی هستند که برای کارهای عادی زیبایی ما مفید هستند. گردوها همچنین برای مراقبت از مو عالی می¬باشند و بسیاری از شامپوها شامل عصاره های گردو و روغن گردو هستند چون مو را سالم نگه می دارند و آن ها را براق می¬کنند گردو خواص بسیاری دارد که در اینجا به چند مورد اشاره می¬کنیم:

سلامت قلب

به خاطر سطح بالای اسیدهای چرب امگا 3 در گردو، برای سیستم قلبی و عروقی بسیار مفید هستند خوردن تنها چند گردو در روز می تواند به کاهش فشار خون کمک کند.

گردو مناسب برای سیستم ایمنی

گردو مقادیر بالایی از آنتی اکسیدان¬ها را دارد که سیستم ایمنی بدن شما را سالم نگه می دارند و از ظهور بیماری¬ها پیشگیری می کنند.

گردو مفید برای سلامت مغز

اسیدهای چرب امگا 3 موجود در گردو هم برای مغز مفید هستند. باعث می¬شود که سیستم عصبی به آرامی کار کند و حافظه شما را بهبود بخشد.

 گردو مناسب برای سلامت استخوان¬ها

گردو شامل یک اسید چرب ضروری به نام اسید آلفا لینولینیک است. این اسید آلفا لینولینیک و ترکیبات آن با استخوان¬های قوی تر و سالم تر در ارتباط بوده اند. هم چنین وقتی شما اسیدهای چرب امگا 3 را از طریق گردو جذب می¬کنید، التهاب کاهش می¬یابد و این مربوط به حفظ استخوان¬ها برای مدت زمان طولانی¬تر است.

گردو برای کمک به خواب بهتر و استرس

گردو ملاتونین دارد و گفته می شود این ترکیب با الگوهای خواب بهتر مرتبط است. هم چنین اسیدهای چرب امگا 3 فشار خون را پایین نگه می¬دارند و به کاهش استرس کمک می¬کنند.

گردو مناسب برای دوران بارداری

گردو شامل گروه¬های ویتامین B سالم مثل فولات، ریبوفلاوین، تیامین و غیره است که این¬ها برای یک زن باردار و جنین ضروری هستند.

گردو مناسب برای دستگاه گوارش

گردو، غنی از فیبر است و راهی خوب برای حفظ صحیح عملکرد سیستم گوارشی هستند. همه انسان¬ها به طور روزانه به فیبر نیاز دارند، تا حرکات روده¬ای را به درستی حفظ کنند.

 

شکل 2. گردوی با پوست و بدون پوست

انواع گردو

بهترین انواع گردو و مرغوب¬ترین گردوی کشور، گردوی تویسرکان در استان همدان است که از نظر کیفیت و چربی مفید بهترین گردو است و از نظر تولید و کشت، گردو تویسرکان در رتبه دوم قرار دارد. شهرستان تسوج در آذربایجان شرقی خوانسار، تویسرکان، آذرشهر، اسکو و وانشاناز مراکز عمده تولید گردو و داری مرغوب¬ترین نوع گردو هستند.

گردوی دوولی هیبرید یکی از مرغوب¬ترین انواع گردو است که بر خلاف اکثر نژادها با گردو شرقی، یک پوسته نازک و کاغذی دارد که می¬تواند با انگشتان دست و پا شکسته شود. این درخت بسیار مولد و نیرومند است و در بسیاری از ویژگی¬های آن به سمت گردو فارسی مقاوم است. این بهترین مقاومت در برابر گردو است و تحمل پذیری خشکسالی را نشان می¬دهد. در ماه دوم فصل برگ خود را نگه می¬دارد تا زمانی که برداشت تمام شود. مهره¬های متوسط، گرد و بسیار پر است. دارای طعم خوب و شیرینی است حتی وقتی تازه از درخت گرفته شده باشد. گردوی این نژاد با پوسته نازک پوشیده شده و به راحتی می توان آن را شکست.

گردوی شیلی

نهال گردوی شیلی به دلیل کیفیت مرغوب مغز و عملکرد زیاد به عنوان یکی از خوب¬ترین انواع گردو و نژادهای آن شناخته  می-شود. باردهی اقتصادی این نژاد گردو از سال پنجم شروع می¬شود در حالیکه باردهی اقتصادی سایر انواع گردو از سال نهم آغاز می¬شود. از ویژگی¬های خاص این درخت می توان به زود باروری مقاومت خوب به سرما بهاره و مقابل در برابر بیماری¬ها اشاره کرد. از دیگر ویژگی¬های آن پوست کاغذی (منحصربه فرد) وکیفیت بالای مغز آن اشاره کرد.

گردو چندلر

گردو چندلر یکی از انواع گردو است که از پیوند گردوی پدرو به دست آمده است و بسیاری از خصوصیات آن از لحاظ بارور بودن جوانه¬های جانبی، زمان ظهور برگ دیر برگ و برداشت محصول شبیه والد خود پدرو است. قدرت رشد درختان چندلر متوسط بوده و به طور نیمه راست رشد می¬کنند و یک نژاد بسیار امید بخش و برترین نژاد تجاری محصوب می¬شود اما برای کاشت در مناطقی با سرمای شدید زمستان نیاز به مراقبت دارد و برای مناطق کوهستانی مناسب نیست.

گردوی خوشه¬ای فرانسوی

میوه¬ها در گردو خوشه¬ای فرانسه علاوه بر انتهای شاخه¬ها، به صورت جانبی نیز ظاهر می¬شوند. در  این مورد از انواع گردو تعداد میوه¬ها در هر خوشه 5 تا۱۰عدد است. درختان این نژاد از نظر اندام متوسط، با شاخ و بال گسترده، قد کوتاه، از نظر باردهی نسبتاً پر بار ولی زود بارده است. این نژاد در سال اول و دوم پس از کاشت، میوه می¬دهد. میوه آن متوسط ولی به صورت مجتمع در روی یک خوشه، با شکل گردو مایل به بیضی با مغز پر و سالم، به بار می¬نشیند، این گردو برخلاف گردو اسرائیلی. گردو¬های درشتی تولید می¬کند.

گردوی فرانکت

گردو فرانکت یکی از انواع قدیمی و بومی فرانسه است.، این مورد از انواع گردو با توجه به عوامل محدود کننده خاک و اقلیم برای اغلب مناطق گردو خیز به ویژه برای احداث نهالستان¬های نیمه گسترده تا گسترده در سطح وسیع و تجاری به منظور تهیه گردوی خشک و تازه و مغز گردوی مرغوب، بسیار مناسب است و توصیه می¬شود. گردو فرانکت زود به بار می¬نشیند، محصول فراوان می-دهد. (حدود ۳تا 4 تن در هکتار در سال؛ لازم به ذکر است که بسته به تراکم کشت عملکرد در هکتار متغیر است).

گردوی سیاه و سفید شرقی

گردو شرقی سیاه و سفید، یک گونه از درخت برگزیده درخانواده گردوی بومی به شرق آمریکای شمالی و بهترین نژاد و انواع گردو است. این گیاه به طور عمده در مناطق روستایی از جنوب انتاریو، غرب تا جنوب شرقی داکوتای جنوبی، جنوب به گرجستان، شمال فلوریدا و جنوب غربی تا مرکز تگزاس رشد می¬کند . درختان وحشی در بالای دره اتاوا ممکن است یک جمعیت بومی جدا شده باشند یا ممکن است از درختان کاشته شده حاصل شود.

گردوی اسرائیلی تخم مرغی

میوه¬ها در این نژاد علاوه بر انتهای شاخه¬ها، به صورت جانبی نیز ظاهر می¬شود. تعداد میوه¬ها در هر خوشه 2 تا ۳ عدد است. درختان این نژاد گردو از نظر اندام متوسط، با شاخ و بال گسترده، کوتاه، از نظر باردهی نسبتاً پر بار است. میوه آن خیلی درشت ولی به صورت مجتمع در روی یک خوشه، با شکل گردو مایل به بیضی با مغز پر و سالم، نسبت مغز به پوست متعادل و چربی آن نسبتا کم است. در این مدل از انواع گردو نیز همانند خوشه ای اسرائیلی مشکل سرما وجود دارد.

گردوی پگان آمریکایی

گردو پکان یا گردوی گرمسیری تنها جنس از انواع گردو است که نیاز سرمائی پائینی داشته و در مناطق نیمه گرمسیری، به خوبی رشد و نمو کرده و محصول مناسب با کیفیت بالائی تولید می¬کند. مغز این میوه از لذیذترین خشکبارها بوده و ارزش غذایی بالایی دارد. میزان بالای اسید اولئیک در پکان از ویژگی¬های منحصر به فرد این گیاه است. در برخی از نژاد پکان، میزان اسید اولئیک بیش از دو برابر گردوی معمولی بوده و به بیش از ۷۵درصد می¬رسد.

گردوی تویسرکان

گردوی محلی همدان و تویسرکان از نژاد محلی مرغوب انواع گردو در ایران حساب می¬شود اما به علت زود گل بودن و سرمازدگی نژاد اصلاح شده خارجی برای باغ¬های تجاری توصیه می¬گردد . متوسط تولید این نژاد 3 تن در هکتار است.

گردوی پاکوتاه قوداقوز

گردوی پاکوتاه یا قوداقوز (ژنوتیپ ضیا آباد) یکی از انواع گردو مرغوب است که به دلیل کیفیت مرغوب مغز و عملکرد زیاد به عنوان یکی از نژادهای خوب گردو شناخته شده است که حساسیت بالایی به بیماری بلایت دارد. باردهی اقتصادی این نژاد گردو از سال پنجم شروع می¬شود در حالیکه باردهی اقتصادی نژادهای دیگر از سال نهم آغاز می شود. و نهایت ارتفاع درخت به بیش از شش متر می¬رسد.

گردوی فرنور

گردو فرنور یکی از انواع گردو تجارتی فرانسه است، از ویژگی های این نژاد داشتن رنگ مغز روشن، عملکرد خوب، مقاومت به بیماری بلایت گردو می باشد. مقاومت بیشتری نسبت به سرمای بهاره نسبت به نژاد دیگر دارد. شاتون های آن اغلب در اثر سرما از بین نمی¬روند و همچنین برای مناطق کوهستانی تا ارتفاع ۲۰۰۰ متر برای آن پیشنهاد می¬شود.

گردوی پدرو

گردو پدرو یک نژاد زراعی پرمحصول است اما زود گلی آن نقطه ضعفی است که برای کشت در مناطق سرماخیز ایجاد محدودیت می¬کند. میوه پدرو جانبی و کیفیت آن متوسط است.

گردوی نابغه تاجیک

میوه¬ها در گردوی نابغه علاوه بر انتهای شاخه¬ها، به صورت جانبی نیز ظاهر می¬گردد. تعداد میوه¬ها در هر خوشه ۵ تا 24 عدد است. درختان این نژاد از نظر اندام متوسط، با شاخ و بال گسترده، کوتاه، از نظر باردهی نسبتا پر است. این انواع گردو در سال پنجم پس از کاشت، میوه می¬دهد. میوه آن نسبتاً کوچک ولی به صورت مجتمع در روی یک خوشه، با شکل گردو مایل به بیضی با مغز پر و سالم، نژاد فوق برای اولین بار در ورامین تولید شده است.

گردوی فارسی

گردوی فارسی بهترین نژاد و انواع گردو است که نام آن منشأ خود را نشان می¬دهد و محبوب¬ترین انواع گردو است که در بسیاری از نقاط جهان رشد کرده است. این به عنوان منبع غذا در مسیرهای تجارت باستانی در سراسر آسیا مورد استفاده قرار گرفت و از این رو در چین در شرق و در غرب اروپا ایجاد شد. از اروپا، آن را به سمت غرب به شمال و جنوب امریکا و همچنین استرالیا به عنوان جهان جدید گسترش یافته است. معمولا گردوی انگلیسی نامیده می¬شود.

گردو لارا

این نوع گردو اصالتی امریکایی دارد و باردهی‌اش بسیار خوب است. از گردوهای بلند است که البته به بیماری حساس است و نباید در مناطق سردسیر کاشته شود.

گردو هارتلی

این مدل از انواع گردو که اغلب در آمریکا و اروپا کاشته می¬شود از گردوهای بهاره است، میوه آن نیمه رس است ولی کیفیت خوبی دارد و کمی نیز به بیماری به ویژه نوع باکتریوز و شانکر حساس است  .

گردو پاریزین

این گردو از انواع گردو فرانسوی است و رشد کندی دارد . باردهی دیری دارد و نوع میوه آن مستطیلی شکل و با اندازه تقریبی درشت است. این نوع گردو در مقابل بیماری مقاومت خوبی دارد.

گردو هاروارد

گردو هاروارد از انواع گردو پر بارده و پرچین است و نوع میوه آن بسیار درشت بوده و پوستی نازک دارد. این میوه نیز از گردوهای انگلستانی است.

گردو سانلند

این گردو نیز در بسیاری از کشورهای جهان کاشته می¬شود و قدی بلند و بیضی شکل دارد. پر محصول است و زود محصول آن می رسد و به سرما حساس است.

گردو یوگوسلاو

این گردو که با نام گردو سجنوو هم شناخته می¬شود دارای رشدی متوسط بوده و بیضی شکل است و پوستی تیره دارد.

گردو کانادایی

این مدل از انواع گردو در برابر سرما مقاوم تر است و باردهی خوبی داشته و زود به بار می¬نشیند. این گردو در مناطق کوهستانی بهتر رشد می¬کند و کیفیت میوه ای عالی داشته و از نوع پوست کاغذی است.

شکل 3. درخت گردو

 

میزان تولید درایران و جهان

جدول 2. میزان تولید گردو در ایران و جهان سال 2018

سطح زیر کشت گردو در ایران و جهان

سطح زیر کشت گردو در جهان 1.2 میلیون هکتار است. ایران با سطح زیر کشت 153 هزار هکتار (110 هزار هکتار بارور) 12 درصد سطح زیر کشت این محصول را در جهان به خود اختصاص داده است..

ایران از نظر سطح کشت باغات گردو مقام دوم، چین با ۴۲۵ هزار هکتار و آمریکا با ۱۱۰ هزار هکتار به ترتیب رتبه های نخست و سوم را به لحاظ سطح زیر کشت به خود اختصاص داده اند.